มดกระโดดบ้าน

ลำตัวสีน้ำตาลเข้มถึงเกือบดำ มีลายเส้นละเอียดบนหัวและอก ตัวงานยาว 7–11 มิลลิเมตร นางพญายาวได้ถึงราว 10 มิลลิเมตร จุดเด่นที่สุดคือขากรรไกรคู่ยาวรูปตัว V ที่กางออกได้เกือบ 180 องศา พร้อมขนรับความรู้สึกเล็ก ๆ อยู่ด้านในปาก เมื่อขนนี้สัมผัสเหยื่อ ขากรรไกรจะกระดกปิดโดยอัตโนมัติด้วยความเร็วสูงเกินกว่าที่มดจะควบคุมด้วยตัวเองทัน

กระจายพันธุ์กว้างทั่วภูมิภาคอินโด-แปซิฟิก ตั้งแต่อินเดียไปจนถึงหมู่เกาะโพลินีเซีย พบได้แล้วมากกว่า 15 ประเทศ และในบางภูมิภาค เช่น แถบแคริบเบียน กลายเป็นชนิดพันธุ์ต่างถิ่นที่รุกรานไปแล้ว ต่างจากมดในสกุลเดียวกันหลายชนิดที่ชอบป่าทึบ มดกระโดดบ้านกลับชอบพื้นที่โล่งหรือถูกรบกวนมากกว่า เช่น สวนหลังบ้าน สวนมะพร้าว และสนามหญ้า ทำรังในดินใกล้โคนต้นไม้ ใต้ตอไม้ผุ ท่อนไม้ หรือก้อนหิน พบได้ตั้งแต่ระดับน้ำทะเลไปจนถึงความสูงราว 900 เมตร

ขากรรไกรของ Odontomachus simillimus กระดกปิดเร็วจนมดใช้แรงสะท้อนจากการกระแทกพื้นดีดตัวเองหนีศัตรูได้ เหมือนกระโดดด้วยแรงจากปาก ไม่ใช่แรงจากขา

พฤติกรรมนี้เรียกว่า mandible-powered jump ใช้ได้สองแบบ คือกระดกขากรรไกรใส่เหยื่อตรง ๆ เพื่อล่าหรือป้องกันตัว หรือกระดกขากรรไกรกระแทกพื้นเพื่อดีดตัวเองพุ่งหนีเมื่อถูกคุกคาม เป็นกลไกที่แตกต่างจากมดกระโดดสกุลอื่นอย่าง Harpegnathos ที่กระโดดด้วยขา ตัวงานยังวางไข่ที่ไม่ได้รับการผสมพันธุ์ (trophic eggs) เพื่อเป็นอาหารเสริมให้นางพญาในบางช่วง

เป็นนักล่าเต็มตัว อาหารหลักคือแมลงขนาดเล็กและสัตว์ขาปล้องอื่น ๆ ให้อาหารเป็นหรือเพิ่งตาย 2–3 ครั้งต่อสัปดาห์ ในธรรมชาติล่าปลวกเป็นเหยื่อหลักอย่างหนึ่ง อุณหภูมิที่เหมาะสมอยู่ที่ราว 25–28°C ไม่ควรปล่อยให้ต่ำกว่า 22°C ต่อเนื่อง ความชื้นควรสูงพอสมควรที่ 70–85% วัสดุรังควรชื้นสม่ำเสมอแต่ไม่แฉะจนเกินไป โคโลนีมีนางพญาเดียว (monogyne) หากมีนางพญาหลายตัวถูกนำมารวมกันมักต่อสู้กันเอง

ความท้าทายหลักคือความว่องไวและเหล็กในที่ต่อยเจ็บเมื่อรู้สึกถูกคุกคาม ประกอบกับพฤติกรรมกระโดดหนีที่ทำให้จับตัวหรือควบคุมยากกว่ามดทั่วไป ต้องระวังเรื่องการหลบหนีระหว่างเปิดรังหรือให้อาหาร โคโลนีโตค่อนข้างช้าและมีขนาดไม่ใหญ่มาก ตัวเลขที่ระบุไว้ (50–120 ตัว) คือขนาดทั่วไปที่พบได้บ่อยเมื่อรังโตเต็มที่ ไม่ใช่ขนาดสูงสุด

เพราะหาซื้อได้ง่ายและมีขายทั่วไปในไทย มดกระโดดบ้านจึงเป็นหนึ่งในมดนักล่าที่มือใหม่มักลองเลี้ยงเป็นสายพันธุ์ที่สองต่อจากมดกินง่ายทั่วไป ชื่อสายพันธุ์ simillimus มาจากภาษาละตินแปลว่า "คล้ายกันที่สุด" ซึ่งเป็นคำคุณศัพท์ขั้นสูงสุดของคำว่า similis (คล้าย) สะท้อนถึงความคล้ายคลึงกับมดชนิดอื่นในสกุล Odontomachus ที่นักอนุกรมวิธานใช้อ้างอิงตอนตั้งชื่อ