มดเมล็ดพืช

เป็นมดที่มีความหลากหลายทางขนาดตัวงานสูงมาก (extreme polymorphism) ตั้งแต่ตัวเล็กสุด 3 มิลลิเมตร ไปจนถึงตัวใหญ่สุด 14 มิลลิเมตร ตัวงานขนาดใหญ่มีหัวสีแดงอมน้ำตาลเข้มโดดเด่นต่างจากลำตัว เป็นภาพที่นักเลี้ยงมดชื่นชอบเป็นพิเศษเมื่อเห็นวรรณะครบทุกขนาดในรังเดียว

มีถิ่นกำเนิดในยุโรปตอนใต้และแอฟริกาเหนือ พบมากเป็นพิเศษทางตะวันออกเฉียงเหนือของสเปน อาศัยอยู่ในพื้นที่เกษตรกรรมและทุ่งธัญพืช ทำหน้าที่ทางนิเวศวิทยาช่วยควบคุมวัชพืชผ่านการเก็บเมล็ดไปเป็นอาหาร

มดเมล็ดพืชสร้างเส้นทางหากินถาวรยาวได้ถึง 30 เมตรที่คงอยู่แม้ไม่ได้ใช้งาน และมีระบบระดมพลถึงสามแบบ ตั้งแต่เดินคู่ ระดมกลุ่มย่อย 5–30 ตัว ไปจนถึงระดมพลจำนวนมากด้วยฟีโรโมน แสดงถึงความเป็นระบบระเบียบของสังคมมดชนิดนี้

เชี่ยวชาญการเก็บเมล็ดพืชขนาดเล็กเป็นพิเศษ และยังขนย้ายเมล็ดที่หนักได้ไกลถึง 30 เมตรจากจุดหาอาหาร โดยใช้การขนย้ายร่วมกันเป็นสายตามขนาดตัวงาน หากเจอมดสายพันธุ์อื่นแย่งเมล็ด บางครั้งก็ปล้นเมล็ดจากรังคู่แข่งได้เช่นกัน

อุณหภูมิที่เหมาะสมอยู่ที่ 24–28°C ความชื้นค่อนข้างต่ำถึงปานกลาง 40–60% เพราะห้องเก็บเมล็ด (granary) ต้องแห้งสนิทเพื่อป้องกันเมล็ดงอกหรือขึ้นรา ในธรรมชาติมีช่วงจำศีลตั้งแต่ปลายเดือนตุลาคมถึงมีนาคมที่อุณหภูมิราว 15°C แต่ไม่จำเป็นต้องทำในกล่องเลี้ยง นางพญาก่อตั้งรังแบบปิดสนิท อาหารหลักคือเมล็ดหญ้าและเมล็ดนกขนาดเล็ก ควบคู่กับแมลงตายเป็นโปรตีนเสริม

จัดเป็นมดที่เหมาะกับมือใหม่ที่สุดชนิดหนึ่ง แข็งแรงทนทาน ดูแลไม่ยาก ความท้าทายหลักคือต้องแยกโซนเก็บเมล็ดให้แห้งสนิทแยกจากโซนเลี้ยงตัวอ่อนที่ต้องการความชื้น ขนาดโคโลนีที่ระบุไว้ (1,000–5,000 ตัว) เป็นขนาดทั่วไปของโคโลนีที่โตแล้ว ส่วนโคโลนีขนาดใหญ่พิเศษในธรรมชาติอาจมีตัวงานเกิน 10,000 ตัว ซึ่งเป็นตัวเลขสูงสุด ไม่ใช่ขนาดทั่วไป

โคโลนีของมดเมล็ดพืชสามารถมีอายุยืนได้นานหลายสิบปีหากดูแลดี ทำให้เป็นหนึ่งในมดที่นักเลี้ยงทั่วโลกยกให้เป็นตัวเลือกอันดับต้นๆ สำหรับผู้ที่อยากเริ่มต้นเลี้ยงมดอย่างจริงจังในระยะยาว