มดฮี้ดำ

จุดเด่นที่สุดของมดในสกุลนี้คือท้อง (gaster) รูปหัวใจที่สามารถยกขึ้นเหนือลำตัวได้เวลาถูกรบกวน ลำตัวสีดำเรียบเงา มีเปลือกแข็งค่อนข้างหนา และมีต่อมปล่อยสารเคมีป้องกันตัวที่ปลายท้อง

พบในภูมิภาคอินโด-ออสเตรเลียนและโอเรียนทัล โดยเฉพาะบอร์เนียว อินโดนีเซีย มาเลเซีย และไทย เป็นมดที่อาศัยบนต้นไม้เป็นหลัก (arboreal) ทำรังในโพรงไม้ กองไม้ฟืน หรือใต้ก้อนหิน บางครั้งเข้ามาทำรังใกล้สายไฟในบ้านเรือนที่มีแหล่งอาหารอุดมสมบูรณ์

เมื่อถูกคุกคาม มดในสกุล Crematogaster จะยกท้องรูปหัวใจขึ้นเหนือหัวคล้ายนักกายกรรมกำลังตีลังกา พร้อมปล่อยสารเคมีจากต่อมท้ายท้องเป็นการป้องกันตัว ซึ่งเป็นพฤติกรรมเฉพาะตัวที่ทำให้จำแนกได้ง่ายจากมดสกุลอื่น

เป็นมดล่าเหยื่อเป็นหลัก กินตั๊กแตน ปลวก ต่อ และแมลงขนาดเล็กอื่นๆ โดยใช้พิษทำให้เหยื่อสงบก่อนนำกลับรัง มีระบบวางเส้นทางกลิ่นที่ซับซ้อนเพื่อเรียกเพื่อนร่วมรังมาช่วยขนอาหาร

อุณหภูมิที่เหมาะสมสำหรับมดในสกุลนี้อยู่ที่ราว 25–30°C ความชื้นค่อนข้างสูง 60–80% ไม่ต้องมีช่วงจำศีล โคโลนีเติบโตได้เร็วมาก อาหารหลักคือน้ำหวานหรือน้ำผึ้งแทบทุกวัน ควบคู่กับโปรตีนจากแมลงตัวเล็กอย่างจิ้งหรีดหรือแมลงหวี่อย่างสม่ำเสมอ

จัดเป็นมดระดับต้นถึงกลาง เลี้ยงได้ไม่ยากและกินอาหารได้หลากหลาย แต่ความสามารถในการปีนป่ายที่ดีเยี่ยมและการเติบโตของโคโลนีที่รวดเร็วอาจทำให้ผู้เลี้ยงมือใหม่รับมือไม่ทันหากไม่เตรียมพื้นที่ให้เพียงพอ ขนาดโคโลนีที่ระบุไว้ (1,000–3,000 ตัว) เป็นขนาดทั่วไปของโคโลนีที่โตเต็มที่ในกล่องเลี้ยง

สกุล Crematogaster มีมากกว่า 500 ชนิดทั่วโลก กระจายอยู่แทบทุกทวีป ถือเป็นหนึ่งในสกุลมดที่มีความหลากหลายทางชนิดพันธุ์สูงที่สุด และหลายชนิดในสกุลนี้มีความสัมพันธ์แบบพึ่งพากับพืชและแมลงกลุ่มให้น้ำหวานอย่างซับซ้อน