ภาพมีชีวิตสายพันธุ์ & Care Sheet
มดตะลานขนยุโรป
Camponotus vagus · Hairy Wood Carpenter Ant
ภาพ © olexandr_kovalchuk · CC BY-NC
มดตะลานขนยุโรปตัวสีดำสนิททั้งตัว ปกคลุมด้วยขนสีเหลืองอมขาวหนาแน่น พบได้ทั่วยุโรปจนถึงเอเชียกลาง ขึ้นชื่อเรื่องความดุและต้องการพักตัวหนาวเป็นประจำปี
อยู่ในย่อยสกุล Camponotus (Camponotus)
ภาพรวม
อุณหภูมิ
20-26°C (ต้องพักตัวหนาว 5-10°C ช่วงฤดูหนาว)
ความชื้น
50-65%
อาหาร
น้ำหวาน · แมลง
รูปแบบรัง
ไม้ / Ytong / cork / อะคริลิก
การเติบโต
ปานกลาง
ขนาดอาณาจักร
1,000-5,000 ตัว
- ความยาก — ต้องการช่วงฟักตัวในฤดูหนาว (Diapause) ทำให้การเลี้ยงในเขตชื้นฮ้อนต้องปรับอุณหภูมิเฉพาะ
- ขนาดอาณาจักร — รังที่เจริญเติบโตเต็มที่อาจมีประชากรได้ถึง 10,000 ตัว
- โอกาสพบเจอ — มดที่มีข้อมูลบันทึกพบมากที่สุดในกลุ่ม เจอได้บ่อยตามธรรมชาติ — มีวางขายในตลาดนักเลี้ยงมดต่างประเทศ (มีสต๊อกจริง) · บันทึกในไทย 0 · บันทึกทั่วโลก 10,329 · ตลาดนักเลี้ยง: มีขายในต่างประเทศ
ระดับนี้คิดจากจำนวนบันทึกในฐานข้อมูลสากล (GBIF · AntWeb · iNaturalist) ไม่ใช่ความชุกในไทยโดยตรง — ไม่สามารถประเมินได้ — ไม่มีข้อมูลพิสัยการแพร่กระจายจาก AntWiki
อาหารที่กิน
ขนาดตัว
ความยาวลำตัวแต่ละวรรณะ และภาพเทียบขนาดจริงบนบัตรเครดิต
ภาพตัวอย่างในพิพิธภัณฑ์ของวรรณะนั้น (ที่มาใต้ภาพ) — วรรณะที่ยังไม่มีภาพแสดงเฉพาะตัวเลข
เทียบขนาดจริงกับบัตรเครดิต
มดวาดตามสเกลจริงบนบัตรมาตรฐาน (85.6 × 54 มม.) — ถือบัตรจริงทาบหน้าจอแล้วปรับสไลเดอร์ให้ขนาดบัตรตรงกัน จากนั้นมดจะแสดงขนาดจริง
~8 มม.
~12.5 มม.
~15 มม.
นิสัยและการเลี้ยง
การป้องกันตัว
ดุร้ายโจมตีเมื่อถูกรบกวน — ควรระวังเวลาจัดการ
โปรไฟล์โคโลนี
โครงสร้างราชินี
ราชินีเดี่ยว (monogyne)
การก่อรัง
ก่อรังแบบปิด (claustral)
การพักหนาว
ต้องพักหนาว
การเติบโต
ปานกลาง
ข้อมูลเชิงลึก
มดตะลานขนยุโรป (Camponotus vagus) หรือที่รู้จักกันในชื่อ Hairy Wood Carpenter Ant เป็นมดตะลานขนาดใหญ่จากยุโรปที่มีลำตัวสีดำสนิทและปกคลุมด้วยขนยาวสีเหลืองอมขาวหนาแน่นทั่วตัว เป็นสายพันธุ์ที่ได้รับความนิยมในหมู่นักเลี้ยงมดยุโรปเนื่องจากรูปร่างที่สวยงามและพฤติกรรมที่น่าสนใจ
รูปร่างและลักษณะเด่น
มดงานมีขนาด 6-14 มม. ราชินีมีขนาดใหญ่ถึง 15-18 มม. ลำตัวสีดำเงางามทั้งหมด แต่สิ่งที่โดดเด่นที่สุดคือขนสีเหลืองอมขาวยาวที่ปกคลุมหนาแน่นทั่วลำตัว โดยเฉพาะบริเวณส่วนท้อง ทำให้มองดูคล้ายมีขนสีทองเมื่อโดนแสง มดทหาร (major) มีหัวใหญ่และกรามแข็งแรงกว่ามดงานทั่วไปอย่างชัดเจน

ภาพ © Raluca Cosoreanu · CC BY-NC
พบที่ไหน อยู่แบบไหน
กระจายพันธุ์ทั่วยุโรปตะวันตกและยุโรปกลาง ตั้งแต่สแกนดิเนเวียลงไปถึงตอนเหนือของแอฟริกา และยาวไปจนถึงเทือกเขาอัลไตในเอเชียกลาง มักพบในป่าสนที่แห้งและอบอุ่น หรือบริเวณขอบป่าที่มีแสงแดดส่องถึง ทำรังอยู่ในไม้ตายหรือตอไม้ผุ ไม่เจาะไม้ที่มีชีวิต
นักสู้ตัวฉกาจแห่งป่าสน
มดตะลานขนยุโรปขึ้นชื่อเรื่องความดุดันและหวงอาณาเขต พร้อมกัดและพ่นกรดฟอร์มิกใส่ศัตรูทันทีที่รู้สึกถูกคุกคาม
เป็นสายพันธุ์ที่ค่อนข้างดุและตื่นตัวไว มดงานพร้อมกัดและพ่นกรดฟอร์มิกเพื่อป้องกันตัวหรือรังอย่างรวดเร็ว มดทหารมักต่อสู้กับมดตะลานสายพันธุ์อื่นที่บุกรุกอาณาเขต กินอาหารได้หลากหลายทั้งแมลง (เช่น จิ้งหรีด หนอนนก) และน้ำหวานหรือน้ำน้ำตาล

ภาพ © Oleg Yarmolenko · CC BY-NC
การเลี้ยงในกล่องเลี้ยง
ต้องการอุณหภูมิห้องเลี้ยงประมาณ 20-26°C และความชื้นปานกลาง 50-65% พร้อมพื้นที่ไม้หรือวัสดุให้ขุดเจาะทำรังคล้ายธรรมชาติ ควรมีบริเวณแห้งและบริเวณชื้นแยกกันในรัง เพื่อให้มดเลือกจุดที่เหมาะสมเองได้
ความยากอยู่ตรงไหน
จุดที่ต่างจากมดเขตร้อนที่เคยแนะนำมาคือ มดตะลานขนยุโรปเป็นสายพันธุ์เขตอบอุ่นที่ต้องพักตัวหนาว (hibernation) ที่อุณหภูมิ 5-10°C เป็นเวลา 3-4 เดือนทุกปี หากไม่จัดให้พักตัวตามธรรมชาติ อาจส่งผลเสียต่อสุขภาพและอายุขัยของราชินีในระยะยาว จึงเหมาะกับผู้เลี้ยงที่มีประสบการณ์มาบ้างมากกว่ามือใหม่แท้ๆ
เกร็ดน่ารู้
เป็นหนึ่งในมดตะลาน (Camponotus) ที่ได้รับความนิยมสูงในตลาดนักเลี้ยงมดยุโรป เนื่องจากขนาดตัวใหญ่ สีสันตัดกันสวยงาม และวงจรพักตัวตามฤดูกาลที่ทำให้การเลี้ยงมีความท้าทายและน่าติดตามตลอดทั้งปี

ภาพ © Фёдор Хоменко · CC BY-NC
คลังภาพ
ภาพ © olexandr_kovalchuk · CC BY-NC
ภาพ © Raluca Cosoreanu · CC BY-NC
ภาพ © Oleg Yarmolenko · CC BY-NC
ภาพ © András Schmotzer · CC BY-NC
ภาพ © Фёдор Хоменко · CC BY-NC
ภาพ © Vincent Lutton · CC BY-NC
ภาพมีชีวิตมาจากผู้ถ่ายในชุมชน iNaturalist สัญญาอนุญาต CC BY-NC — ให้เครดิตผู้ถ่ายทุกภาพ
แหล่งอ้างอิง
เนื้อหาภาษาไทยเรียบเรียงขึ้นใหม่จากข้อเท็จจริงในแหล่งอ้างอิงข้างต้น ไม่ได้คัดลอกถ้อยคำ · ความมั่นใจของข้อมูล: สูง
หน้านี้เป็นข้อมูลการเลี้ยงอย่างเดียว — มดมีชีวิตยังไม่เปิดขายบนเว็บ เพื่อความปลอดภัยของสัตว์ระหว่างจัดส่ง
