มดไม้ดำ

สายพันธุ์นี้มีวรรณะตัวงานแบ่งเป็นหลายขนาดชัดเจน ตัวงานทั่วไปยาว 5–9 มิลลิเมตร ตัวงานขนาดใหญ่ (major) ยาว 8–12 มิลลิเมตร มีหัวโตและขากรรไกรแข็งแรงกว่าใช้กัดแทะไม้และป้องกันรัง ส่วนนางพญามีขนาดใหญ่ที่สุดที่ 13–16 มิลลิเมตร ลำตัวสีดำเป็นมันตามชื่อ ทรงอกหนาและหัวโตเป็นลักษณะเด่นของสกุล Camponotus โดยรวม

มีถิ่นกำเนิดในพม่าและภูมิภาคเอเชียใต้ถึงเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ เป็นมดเขตร้อนที่ไม่ต้องพักตัวจำศีลในฤดูหนาว เช่นเดียวกับมดในสกุล Camponotus ส่วนใหญ่ที่ทำรังในเนื้อไม้ผุ โพรงต้นไม้ หรือขอนไม้ที่เปื่อยยุ่ย ไม่ได้กัดกินเนื้อไม้ที่แข็งแรงเหมือนปลวก แต่จะขุดเจาะเฉพาะส่วนที่เปื่อยหรือชื้นจนกลวงให้เป็นที่อยู่อาศัย

ตัวงานของ Camponotus parius มีขนาดต่างกันชัดเจนถึงสามระดับในรังเดียว ตั้งแต่ตัวงานเล็กไปจนถึงตัวงานใหญ่ที่ใช้ขากรรไกรป้องกันรัง

เมื่อโคโลนีเริ่มก่อตั้งจากนางพญาเพียงตัวเดียวแบบปิดสนิท (claustral) — คือไม่ออกจากรังไปหาอาหารเลยจนกว่าตัวงานรุ่นแรกจะโตพอ — ตัวงานรุ่นแรกจะออกไข่ลูกเล็ก ๆ ก่อน แล้วโคโลนีจึงค่อย ๆ ผลิตตัวงานขนาดใหญ่ขึ้นเรื่อย ๆ ตามอายุและขนาดของรัง เหมือนมด Camponotus ทั่วไป มดไม้ดำมักหากินตอนพลบค่ำถึงกลางคืนเป็นหลัก ซึ่งช่วยลดการเผชิญหน้ากับศัตรูตามธรรมชาติในเวลากลางวัน

เป็นมดกินได้หลากหลาย ให้น้ำหวานหรือน้ำผึ้งเจือจางและเจลน้ำตาลเป็นแหล่งพลังงานหลัก ร่วมกับโปรตีนจากแมลง เช่น จิ้งหรีด แมลงสาบ และแมลงหวี่เพื่อเร่งการผลิตตัวอ่อน ไม่กินเมล็ดพืช อุณหภูมิที่เหมาะสมอยู่ที่ราว 24–28°C ความชื้นในรัง 50–60% ควรใช้วัสดุรังที่เก็บความชื้นได้ดี เช่น อิฐมวลเบา (Ytong) หรือรังแบบผสม ไข่ใช้เวลาราว 4–7 สัปดาห์จึงฟักเป็นตัวงานรุ่นแรก และนางพญาสามารถมีอายุยืนได้ถึง 10–20 ปี

เป็นมดกินได้หลากหลาย ให้น้ำหวานหรือน้ำผึ้งเจือจางและเจลน้ำตาลเป็นแหล่งพลังงานหลัก ร่วมกับโปรตีนจากแมลง เช่น จิ้งหรีด แมลงสาบ และแมลงหวี่เพื่อเร่งการผลิตตัวอ่อน ไม่กินเมล็ดพืช อุณหภูมิที่เหมาะสมอยู่ที่ราว 24–28°C ความชื้นในรัง 50–60% ควรใช้วัสดุรังที่เก็บความชื้นได้ดี เช่น อิฐมวลเบา (Ytong) หรือรังแบบผสม ไข่ใช้เวลาราว 4–7 สัปดาห์จึงฟักเป็นตัวงานรุ่นแรก และนางพญาสามารถมีอายุยืนได้ถึง 10–20 ปี

จัดเป็นมดที่ "ให้อภัย" มือใหม่มากที่สุดชนิดหนึ่ง เพราะไม่มีเหล็กใน กัดเบา ไม่ก้าวร้าว และดูแลง่ายกว่ามดล่าเหยื่อหรือมดที่ต้องการความชื้นสูงมาก ขนาดโคโลนีที่ระบุไว้ (ราว 2,000–5,000 ตัว) เป็นขนาดที่พบได้ทั่วไปเมื่อรังโตเต็มที่ ไม่ใช่ตัวเลขสูงสุด เหมาะเป็นสายพันธุ์แรกสำหรับคนที่เพิ่งเริ่มเลี้ยงมด

จัดเป็นมดที่ "ให้อภัย" มือใหม่มากที่สุดชนิดหนึ่ง เพราะไม่มีเหล็กใน กัดเบา ไม่ก้าวร้าว และดูแลง่ายกว่ามดล่าเหยื่อหรือมดที่ต้องการความชื้นสูงมาก ขนาดโคโลนีที่ระบุไว้ (ราว 2,000–5,000 ตัว) เป็นขนาดที่พบได้ทั่วไปเมื่อรังโตเต็มที่ ไม่ใช่ตัวเลขสูงสุด เหมาะเป็นสายพันธุ์แรกสำหรับคนที่เพิ่งเริ่มเลี้ยงมด

ชื่อสกุล Camponotus มาจากภาษากรีกแปลว่า "หลังโค้ง" อ้างอิงถึงรูปทรงอกที่โก่งขึ้นเป็นเอกลักษณ์ของมดกลุ่มนี้ มดในสกุลนี้มีการบินผสมพันธุ์ (nuptial flight) ในช่วงฤดูใบไม้ผลิ และเป็นหนึ่งในสกุลมดที่มีจำนวนชนิดมากที่สุดในโลก มากกว่า 1,000 ชนิดทั่วโลก

ชื่อสกุล Camponotus มาจากภาษากรีกแปลว่า "หลังโค้ง" อ้างอิงถึงรูปทรงอกที่โก่งขึ้นเป็นเอกลักษณ์ของมดกลุ่มนี้ มดในสกุลนี้มีการบินผสมพันธุ์ (nuptial flight) ในช่วงฤดูใบไม้ผลิ และเป็นหนึ่งในสกุลมดที่มีจำนวนชนิดมากที่สุดในโลก มากกว่า 1,000 ชนิดทั่วโลก