ภาพมีชีวิตสายพันธุ์ & Care Sheet
มดน้ำผึ้ง
Anoplolepis gracilipes · Yellow Crazy Ant
มดสีเหลืองทองตัวยาว ขาเรียวยาวผิดปกติ วิ่งพล่านเวลาตกใจ ระดับการเลี้ยงขั้นสูงเพราะขยายพันธุ์เร็วและควบคุมยาก
เป็นมดรุกรานระดับโลก (Invasive Alien Species) มักรู้จักกันในชื่อ Yellow Crazy Ant
ภาพรวม
อุณหภูมิ
25–30°C
ความชื้น
70–85%
อาหาร
น้ำหวาน · แมลง
รูปแบบรัง
ดิน / Ytong / อะคริลิก
การเติบโต
เร็ว
ขนาดอาณาจักร
2,000–10,000 ตัว
- ความยาก — ประชากรเติบโตเร็วมาก แหกรังเก่ง และสามารถพ่นกรดฟอร์มิกทำร้ายตัวเองและมดตัวอื่นในพื้นที่แคบได้
- ขนาดอาณาจักร — สร้างซูเปอร์โคโลนีที่มีนางพญาหลายร้อยตัวและประชากรนับล้านตัวได้
- โอกาสพบเจอ — มดที่มีข้อมูลบันทึกพบมากที่สุดในกลุ่ม เจอได้บ่อยตามธรรมชาติ — มีบันทึกยืนยันพบในไทยโดยตรงด้วย; มีวางขายในตลาดนักเลี้ยงมดต่างประเทศ (มีสต๊อกจริง) · บันทึกในไทย 375 · บันทึกทั่วโลก 8,667 · ตลาดนักเลี้ยง: มีขายในต่างประเทศ
ระดับนี้คิดจากจำนวนบันทึกในฐานข้อมูลสากล (GBIF · AntWeb · iNaturalist) ไม่ใช่ความชุกในไทยโดยตรง — น่าเชื่อถือสูง — มีบันทึกพิกัด/ตัวอย่างในไทยจริง (GBIF/AntWeb)
อาหารที่กิน
ขนาดตัว
ความยาวลำตัวแต่ละวรรณะ และภาพเทียบขนาดจริงบนบัตรเครดิต
เทียบขนาดจริงกับบัตรเครดิต
มดวาดตามสเกลจริงบนบัตรมาตรฐาน (85.6 × 54 มม.) — ถือบัตรจริงทาบหน้าจอแล้วปรับสไลเดอร์ให้ขนาดบัตรตรงกัน จากนั้นมดจะแสดงขนาดจริง
~4.5 มม.
~9.5 มม.
นิสัยและการเลี้ยง
การป้องกันตัว
ดุร้ายโจมตีเมื่อถูกรบกวน — ควรระวังเวลาจัดการ
โปรไฟล์โคโลนี
โครงสร้างราชินี
หลายราชินี (polygyne)
การก่อรัง
ก่อรังแบบกึ่งเปิด (semi-claustral)
การพักหนาว
ไม่ต้องพักหนาว
การเติบโต
เร็ว
ข้อมูลเชิงลึก
มดน้ำผึ้ง (Anoplolepis gracilipes) เป็นมดตัวสีเหลืองทองที่มีขาและหนวดยาวเป็นพิเศษ ชื่อ "มดบ้า" (crazy ant) ในภาษาอังกฤษมาจากพฤติกรรมวิ่งพล่านไม่มีทิศทางเมื่อตกใจ เป็นมดที่นักเลี้ยงระดับสูงนิยมเลี้ยงเพราะขยายพันธุ์เร็วและมีสีสันสวยงามโดดเด่น
รูปร่างและลักษณะเด่น
พบที่ไหน อยู่แบบไหน
มีถิ่นกำเนิดดั้งเดิมในพื้นที่ราบลุ่มเขตร้อนชื้นของเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ รวมถึงประเทศไทย แต่ถูกพัดพาไปแพร่พันธุ์ในหลายเกาะทั่วเขตร้อน อาศัยอยู่ได้ทั้งในป่าดิบชื้น สวนเกษตร เช่น สวนอบเชย ส้ม กาแฟ และมะพร้าว

พฤติกรรมเด่น: ไม่มีเหล็กในแต่พ่นกรดฟอร์มิกได้
แม้จะไม่มีเหล็กใน แต่มดน้ำผึ้งสามารถพ่นกรดฟอร์มิกเพื่อป้องกันตัวและปราบเหยื่อได้ เมื่อถูกรบกวนจะเคลื่อนไหวอย่างรวดเร็วและไม่มีทิศทางแน่นอน อันเป็นที่มาของชื่อ "crazy ant" ในภาษาอังกฤษ
กินได้ทั้งเมล็ดพืช สัตว์ขาปล้องขนาดเล็ก และซากสัตว์ แต่พึ่งพาน้ำหวานจากแมลงเกล็ด (scale insect) เป็นแหล่งพลังงานหลักเป็นอย่างมาก โคโลนีขยายตัวผ่านการแตกรังโดยนางพญาพร้อมตัวงานย้ายไปตั้งรังใหม่

ภาพ © MPP Wildlife · CC BY-NC
การเลี้ยงในกล่องเลี้ยง
อุณหภูมิที่เหมาะสมอยู่ที่ 25–30°C ความชื้นค่อนข้างสูง 70–85% เพราะกิจกรรมหาอาหารสัมพันธ์กับความชื้นในอากาศโดยตรง ไข่ใช้เวลาราว 54–74 วันจึงพัฒนาเป็นตัวงาน อาหารหลักคือน้ำหวาน น้ำผึ้ง ควบคู่กับแมลงตัวเล็กอย่างจิ้งหรีดหรือหนอนนก
ความยากอยู่ตรงไหน
จัดเป็นมดระดับสูง (expert) เพราะขยายพันธุ์เร็วมากจนควบคุมขนาดโคโลนีได้ยาก และมีความเสี่ยงต่อการหลบหนีสูง ต้องดูแลอย่างระมัดระวังเป็นพิเศษ ขนาดโคโลนีที่ระบุไว้ (2,000–10,000 ตัว) เป็นขนาดทั่วไปที่นักเลี้ยงจัดการได้จริง ส่วนรังในธรรมชาติที่เป็นซูเปอร์โคโลนีอาจมีตัวงานนับหมื่นและนางพญาหลายร้อยตัว ซึ่งเป็นกรณีสุดโต่งไม่ใช่ขนาดทั่วไป
คลังภาพ
ภาพ © MPP Wildlife · CC BY-NC
ภาพ © Santosh Roy · CC BY-NC
ภาพ © Nigel Main · CC BY
ภาพ © Nigel Main · CC BY
ภาพ © Sinaloa Silvestre · CC0
ภาพมีชีวิตมาจากผู้ถ่ายในชุมชน iNaturalist สัญญาอนุญาต CC BY-NC — ให้เครดิตผู้ถ่ายทุกภาพ
แหล่งอ้างอิง
เนื้อหาภาษาไทยเรียบเรียงขึ้นใหม่จากข้อเท็จจริงในแหล่งอ้างอิงข้างต้น ไม่ได้คัดลอกถ้อยคำ · ความมั่นใจของข้อมูล: สูง
หน้านี้เป็นข้อมูลการเลี้ยงอย่างเดียว — มดมีชีวิตยังไม่เปิดขายบนเว็บ เพื่อความปลอดภัยของสัตว์ระหว่างจัดส่ง

