← กลับไปหน้าสายพันธุ์
มดน้ำผึ้งภาพมีชีวิต

สายพันธุ์ & Care Sheet

มดน้ำผึ้ง

Anoplolepis gracilipes · Yellow Crazy Ant

ความยากยากโอกาสพบเจอพบได้ทั่วไปการป้องกันตัวดุร้าย

ภาพ © Doreen · CC BY

มดสีเหลืองทองตัวยาว ขาเรียวยาวผิดปกติ วิ่งพล่านเวลาตกใจ ระดับการเลี้ยงขั้นสูงเพราะขยายพันธุ์เร็วและควบคุมยาก

เป็นมดรุกรานระดับโลก (Invasive Alien Species) มักรู้จักกันในชื่อ Yellow Crazy Ant

ภาพรวม

อุณหภูมิ

25–30°C

ความชื้น

70–85%

อาหาร

น้ำหวาน · แมลง

รูปแบบรัง

ดิน / Ytong / อะคริลิก

การเติบโต

เร็ว

ขนาดอาณาจักร

2,000–10,000 ตัว

  • ความยาก — ประชากรเติบโตเร็วมาก แหกรังเก่ง และสามารถพ่นกรดฟอร์มิกทำร้ายตัวเองและมดตัวอื่นในพื้นที่แคบได้
  • ขนาดอาณาจักร — สร้างซูเปอร์โคโลนีที่มีนางพญาหลายร้อยตัวและประชากรนับล้านตัวได้
  • โอกาสพบเจอ — มดที่มีข้อมูลบันทึกพบมากที่สุดในกลุ่ม เจอได้บ่อยตามธรรมชาติ — มีบันทึกยืนยันพบในไทยโดยตรงด้วย; มีวางขายในตลาดนักเลี้ยงมดต่างประเทศ (มีสต๊อกจริง) · บันทึกในไทย 375 · บันทึกทั่วโลก 8,667 · ตลาดนักเลี้ยง: มีขายในต่างประเทศ

ระดับนี้คิดจากจำนวนบันทึกในฐานข้อมูลสากล (GBIF · AntWeb · iNaturalist) ไม่ใช่ความชุกในไทยโดยตรง — น่าเชื่อถือสูง — มีบันทึกพิกัด/ตัวอย่างในไทยจริง (GBIF/AntWeb)

อาหารที่กิน

น้ำหวานโปรตีนเมล็ดพืชเชื้อรา
Care Sheet กำลังจัดทำความมั่นใจของข้อมูล: สูง

ขนาดตัว

ความยาวลำตัวแต่ละวรรณะ และภาพเทียบขนาดจริงบนบัตรเครดิต

นางพญา
8-11 มม.
ตัวงาน
4-5 มม.

เทียบขนาดจริงกับบัตรเครดิต

มดวาดตามสเกลจริงบนบัตรมาตรฐาน (85.6 × 54 มม.) — ถือบัตรจริงทาบหน้าจอแล้วปรับสไลเดอร์ให้ขนาดบัตรตรงกัน จากนั้นมดจะแสดงขนาดจริง

ANTVERSE
บัตรเทียบขนาด · 85.6 × 54 มม.
ตัวงาน
~4.5 มม.
นางพญา
~9.5 มม.
324 px

นิสัยและการเลี้ยง

การป้องกันตัว

ดุร้าย

โจมตีเมื่อถูกรบกวน — ควรระวังเวลาจัดการ

กัด
พ่นกรดฟอร์มิก

โปรไฟล์โคโลนี

โครงสร้างราชินี

หลายราชินี (polygyne)

การก่อรัง

ก่อรังแบบกึ่งเปิด (semi-claustral)

การพักหนาว

ไม่ต้องพักหนาว

การเติบโต

เร็ว

ข้อมูลเชิงลึก

มดน้ำผึ้ง (Anoplolepis gracilipes) เป็นมดตัวสีเหลืองทองที่มีขาและหนวดยาวเป็นพิเศษ ชื่อ "มดบ้า" (crazy ant) ในภาษาอังกฤษมาจากพฤติกรรมวิ่งพล่านไม่มีทิศทางเมื่อตกใจ เป็นมดที่นักเลี้ยงระดับสูงนิยมเลี้ยงเพราะขยายพันธุ์เร็วและมีสีสันสวยงามโดดเด่น

รูปร่างและลักษณะเด่น

เป็นมดขนาดค่อนข้างใหญ่เมื่อเทียบกับมดชนิดอื่น สีเหลืองถึงส้มทอง มีขาที่ยาวเรียวผิดปกติ ตาโต และหนวดปล้องแรก (scape) ยาวมากเป็นพิเศษ ลักษณะโครงสร้างเหล่านี้ทำให้เป็นหนึ่งในมดรุกรานที่มีรูปร่างใหญ่ที่สุดในโลก

ภาพ © Doreen · CC BY

พบที่ไหน อยู่แบบไหน

มีถิ่นกำเนิดดั้งเดิมในพื้นที่ราบลุ่มเขตร้อนชื้นของเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ รวมถึงประเทศไทย แต่ถูกพัดพาไปแพร่พันธุ์ในหลายเกาะทั่วเขตร้อน อาศัยอยู่ได้ทั้งในป่าดิบชื้น สวนเกษตร เช่น สวนอบเชย ส้ม กาแฟ และมะพร้าว

พบใน
Pantropical (Native to Southeast Asia and Indian Ocean islands; invasive in Pacific Islands, Australia, and parts of the Americas)

ภาพ © ctilapia · CC BY-NC

พฤติกรรมเด่น: ไม่มีเหล็กในแต่พ่นกรดฟอร์มิกได้

แม้จะไม่มีเหล็กใน แต่มดน้ำผึ้งสามารถพ่นกรดฟอร์มิกเพื่อป้องกันตัวและปราบเหยื่อได้ เมื่อถูกรบกวนจะเคลื่อนไหวอย่างรวดเร็วและไม่มีทิศทางแน่นอน อันเป็นที่มาของชื่อ "crazy ant" ในภาษาอังกฤษ

กินได้ทั้งเมล็ดพืช สัตว์ขาปล้องขนาดเล็ก และซากสัตว์ แต่พึ่งพาน้ำหวานจากแมลงเกล็ด (scale insect) เป็นแหล่งพลังงานหลักเป็นอย่างมาก โคโลนีขยายตัวผ่านการแตกรังโดยนางพญาพร้อมตัวงานย้ายไปตั้งรังใหม่

ภาพ © MPP Wildlife · CC BY-NC

การเลี้ยงในกล่องเลี้ยง

อุณหภูมิที่เหมาะสมอยู่ที่ 25–30°C ความชื้นค่อนข้างสูง 70–85% เพราะกิจกรรมหาอาหารสัมพันธ์กับความชื้นในอากาศโดยตรง ไข่ใช้เวลาราว 54–74 วันจึงพัฒนาเป็นตัวงาน อาหารหลักคือน้ำหวาน น้ำผึ้ง ควบคู่กับแมลงตัวเล็กอย่างจิ้งหรีดหรือหนอนนก

รูปแบบรัง
ดินYtongอะคริลิก
ความยากอยู่ตรงไหน

จัดเป็นมดระดับสูง (expert) เพราะขยายพันธุ์เร็วมากจนควบคุมขนาดโคโลนีได้ยาก และมีความเสี่ยงต่อการหลบหนีสูง ต้องดูแลอย่างระมัดระวังเป็นพิเศษ ขนาดโคโลนีที่ระบุไว้ (2,000–10,000 ตัว) เป็นขนาดทั่วไปที่นักเลี้ยงจัดการได้จริง ส่วนรังในธรรมชาติที่เป็นซูเปอร์โคโลนีอาจมีตัวงานนับหมื่นและนางพญาหลายร้อยตัว ซึ่งเป็นกรณีสุดโต่งไม่ใช่ขนาดทั่วไป

เกร็ดน่ารู้

มดน้ำผึ้งถูกจัดอยู่ในบัญชี 100 ชนิดพันธุ์รุกรานที่เลวร้ายที่สุดในโลกโดย IUCN เนื่องจากเคยสร้างความเสียหายรุนแรงต่อระบบนิเวศบนเกาะคริสต์มาส จนทำให้ประชากรปูบกพื้นเมืองลดลงอย่างมาก ผู้เลี้ยงจึงควรระมัดระวังไม่ปล่อยมดชนิดนี้สู่ธรรมชาตินอกถิ่นที่อยู่เดิมโดยเด็ดขาด

ภาพ © 风织雾 · CC BY-NC

แหล่งอ้างอิง

เนื้อหาภาษาไทยเรียบเรียงขึ้นใหม่จากข้อเท็จจริงในแหล่งอ้างอิงข้างต้น ไม่ได้คัดลอกถ้อยคำ · ความมั่นใจของข้อมูล: สูง

หน้านี้เป็นข้อมูลการเลี้ยงอย่างเดียว — มดมีชีวิตยังไม่เปิดขายบนเว็บ เพื่อความปลอดภัยของสัตว์ระหว่างจัดส่ง